Yeni Bir vurgun- Geçici İşçi Kiralama ve Kölelik Kanunu

ALFABETİK MENÜ

Yazar Burhanettin Baltacıoğlu

Çarşamba, 08 Temmuz 2009 09:59

Yeni Bir vurgun- Geçici İşçi Kiralama ve Kölelik KanunuGünümüzde zaten işçilerin sahip olmadığı haklar, tamamıyla işçilerden alınıyor ve işçilerin köleleştirilmesi yasalaştırılıyor. İnsan haklarına karşı olan bir uygulama resmileşiyor! İşsizlikle mücadele kapsamında geçtiğimiz günlerde "geçici işçi çalıştırma"yı meşrulaştıran 5920 sayılı yasa meclisten geçti.Şu an için top cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün elinde. DİSK ve TÜRK-İŞ Abdullah Gül'ün bu yasayı veto etmesi konusunda ısrarcılar.Bu da gergin günlerin geçtiği Türkiye'de hükümet-cumhurbaşkanlığı ve sendikalar arasında başka bir krizin çıkmasına sebebiyet verebilir.Öteden beri, temizlik ve güvenlik hizmetlerinde kiralama var. Grup şirketlerde, işçinin rızası alınmak ve benzer işte çalışmak koşuluyla, geçici devir var. İnşaat sektöründe, çalışanlar taşeronun işçisi oluyor ancak "özel istihdam bürosu" olayı, bunlardan çok farklı.

ENDİŞELER NE?

O kadar çok ki...

İşte bunlardan birkaçı;

1- Her isteyen, İŞKUR’dan izin almak ve 20 bin TL teminat yatırmak suretiyle, özel istihdam bürosu açabilecek.

a) Buradaki 20 bin TL, son derece düşük bir tutar.

b) Kiraya verilen işçiler, özel istihdam bürosunun elemanı haline getiriliyor.

c) Özel istihdam bürosu, işçilerin ücretini, sigorta primini ve vergilerini bildirmezse ya da ödemezse, bundan hem Devlet hem de işçi mağdur olacak.

d) Özel istihdam büroları için, 20 bin TL teminat dışında aranan koşul yok. Bu bürolar odacı, kapıcı, amele, hamal, bulaşıkçı, alkolik, esrarkeş gibi kişiler adına kurulur ve hem işçi hem de devlet aleyhine olumsuz sonuçlar doğurursa, ne olacak? Muhatap bile bulunamayacak.

2- İşçilerin, Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı, Yıllık İzin Gibi Hakları Kaybolabilecek.

a) Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı yönünden, işçinin kiralandığı şirketin sorumluluğu yok. Tüm sorumluluk özel istihdam bürosunda!.. Bu da işçilerin kıdem tazminatı ve ihbar tazminatlarının riske girmesi anlamına geliyor.

b) İşçilerin yıllık ücretli iznini ve izin ücretini kiralandığı şirket değil, özel istihdam bürosunun vermesi gerekiyor. Burada da açık kapılar var.

3- Çalıştırılan işçi sayısı, işyerinde çalışan toplam işçi sayısının dörtte birini geçemeyecek.

Peki... Geçerse ne olacak?

Yaptırım konulması unutulmuş!..

4- Özel İstihdam Bürosunun asıl amacı kár etmek.

O halde, düşük ücretle ne kadar eleman çalıştırırsa kazancı o kadar fazla olacak. Düşük ücretten sigortalı gösterme sonucu vergi ve sigorta primini eksik ödemek de yaygınlaşabilecek.

Endişeler, yukarıda sıralananlarla sınırlı değil. O kadar çok ki...5920 "Geçici İşçi Çalıştırma" yasası nedir?- Bu yasayla birlikte Özel İstihdam Büroları oluşturulacak. İşçiler buralarda iş bekleyecekler ve patronlar da 'geçici işçi'lerini bu bürolardan isteyecek. Bu bürolar da elindeki işçileri 'kendi rızaları olmasa dahi' şirketlere kiralayabilecek.- Bu işçilerin hiçbir sorumluluğu şirketlere ait olmayacak. Özel İstihdam Büroları işçilerin sorunlarıyla ilgilenecek.- İşçilerin haklarını Özel İstihdam Büroları belirleyecek ve bu belirleme hakkı bu büroların elinde kalacak.- Özel İstihdam Büroları kiraladıkları 'geçici işçi'lerden kiralama başına komisyon alacaklar.Özel istihdam bürolarıBu büroların açılma izni Türk İş Kurumu tarafından verilecek. Yine işçilerin bu bürolarla yapacağı sözleşmelerin maddeleri Türk İş Kurumu tarafından belirlenecek. 5920'nin işçilerin aleyhine düzenlenen bir kanun olduğu kesin, ancak bu özel istihdam bürolarının işçilere ne gibi haklar tanıyacağı, sarı sendikal bir oluşum gibi mi olacağı, yoksa işçiye daha önem veren bir oluşum mu olacağı henüz belli değil. 5920'nin götürüleri nelerdir?Yukarıda da anlaşıldığı üzere işsizlik sorununa çözüm olarak getirildiği iddia edilen 5920 sayılı yasanın aslında ironik bir şekilde çok büyük bir işçi sorununa sebep olduğu apaçık ortada. Bu yüzden 'getiriler' yerine 'götürüler' demek yerinde olur.Bu yasayla beraber her şeyden önce kölelik düzeninin yasal bir şekilde geri döndüğü söylenebilir.Bundan sonra gelen bu kölelik düzeniyle beraber kiralanacak olan "geçici işçiler" -bırakın işçi haklarını ve sendikal hakları- insan haklarından yoksun bir şekilde hayatlarına devam edecek. Bir insan gibi değil, bir mal, bir eşya gibi patronlara kullandırılacaklar. Ayrıca işçi sayısına dâhil edilmediklerinden tamamıyla patronların ekmeğine yağ sürülecek.İşçilerin Özel İstihdam Büroları'yla yaptıkları sözleşmeler ile kendilerinin kiralanabilirliği yani köleliği resmi hale gelecek ve sendikaların fonksiyonları ortadan kalkacak, toplu iş sözleşmeleri, grev hakkı, kıdem tazminatı gibi kavramlar silinecek ve işçilerin örgütlenmesi engellenecek. Böylece işçilerin haklarına büyük bir darbe indirilecektir.Günümüzde vasıflı eleman kullanıp fazladan maaş ödemek istemeyen şirketler vasıfsız elemanı daha ağır şartlar altında düşük ücretlere ve sigortasız bir şekilde çalıştırıyorlar. Ekonomik kriz sebebiyle işçilerin zor durumda olduğunu bilen bazı patronlar da işçilere sigorta ve maaş garantisi vermeden çalıştırıyorlar. Böylece ucuz ve neredeyse bedava işgücü elde etmiş oluyorlar. Yeni gelen yasa ise kiralanan 'geçici işçiler'i sözünü ettiğim düşük ücret ve kötü muameleyi meşrulaştıran bir yasa olmuştur.Günümüzde yine kadrolu ve sözleşmeli eleman tartışmaları sürerken böyle bir yasanın çıkarılması kadrolu işçileri zor duruma sokacaktır. Çünkü kendilerinin alternatifi olan kiralık "geçici işçiler" daha ucuz işçiliği olan ve patronun sorumluluğunda olmayan işçiler olarak çalışacaklar ve böylece kadrolu çalışan işçilerin üzerindeki baskıyı artıracaktır.Yasada belirtilen "kiralık işçiler mevcut çalışanların 1/4'ü oranında olabilir" ibaresi ise hem kadrolu işçiler hem de kiralanan "geçici işçiler" arasında karşılıklı baskıcılaşmaya ve ikilileşmeye sebep olabilir.Zaten yukarıda belirttiğim gibi şirketlerin "vasıflı eleman yerine vasıfsız eleman tercihi" sebebiyle kalifiye işçilerin çoğu eziliyor.Bu sefer de kiralık işçiler ve vasıfsız işçiler tercih sebebi olacağından daha ağır bir şekilde kalifiye işçiler işsiz kalmayla karşı karşıya kalacaktır. Her ne kadar bunların sıkıntısı şirketlerde yaşanacak olsa da ucuz işgücü patronlara daha cezp edici gelecektir.Bütün bunlar hükümetin işsizlik konusunda işçi haklarını düşünmeden yaratıcı(!) çözümler getirdiğini bize gösteriyor. Günümüzde zaten işçilerin sahip olmadığı haklar, tamamıyla işçilerden alınıyor ve işçilerin köleleştirilmesi yasalaştırılıyor. İnsan haklarına karşı olan bir uygulama resmileşiyor!